Blokada SMS premium należy się każdemu abonentowi. Za darmo i z mocy prawa – wystarczy zgłosić ją u swojego dostawcy usług. Maj to sezon komunii, czyli też pierwszych telefonów, więc sporo rodziców boi się niespodzianek na rachunku. I słusznie. Niżej opisuję, co gwarantuje ustawa, jak ustawić zabezpieczenia i co zrobić, gdy opłata już została naliczona.
Czym są usługi z dodatkowym świadczeniem i skąd biorą się opłaty?
Usługi z dodatkowym świadczeniem to połączenia i wiadomości na numery o podwyższonej opłacie. Płacisz w nich nie tylko za transmisję, ale też za treść lub usługę. Tak nazywa je Prawo komunikacji elektronicznej, które zastąpiło tym określeniem potoczne „premium rate”. Koszt ląduje na rachunku telefonicznym, więc łatwo go przegapić aż do końca okresu rozliczeniowego. A co jeszcze zmieniły nowe przepisy? Pełniejszy obraz dają prawa abonenta w nowej ustawie.
W praktyce chodzi o udział w konkursie, głosowanie w programie telewizyjnym, dodatek do gry albo subskrypcję uruchomioną jedną wiadomością. Ta ostatnia jest najgroźniejsza. Bo pobiera pieniądze cyklicznie, dopóki ktoś jej nie wyłączy. A dziecko? Narażone bardziej niż dorosły: klika w reklamy wyświetlane w grach, nie czyta regulaminów (kto czyta, swoją drogą) i nie kojarzy wysłanego SMS-a z prawdziwymi pieniędzmi.
Próg kwotowy: ochrona, która działa nawet bez twojego wniosku
Dostawca musi bezpłatnie umożliwić ci określenie progu kwotowego na okres rozliczeniowy, a po jego osiągnięciu blokuje połączenia na numery o podwyższonej opłacie. Próg kwotowy to po prostu limit wydatków na takie usługi w jednym cyklu rachunku. Nie wskażesz go sam? Wtedy zgodnie z art. 342 ustawy Prawo komunikacji elektronicznej wynosi on 35 zł. Czyli mechanizm działa od pierwszego dnia. Także wtedy, gdy nikt w domu o nim nie słyszał.
Po wyczerpaniu limitu operator ma obowiązek natychmiast cię o tym poinformować i wstrzymać kolejne połączenia oraz wiadomości na te numery. Blokada trwa do chwili, w której sam podniesiesz próg. Wniosek dla rodzica jest prosty: ustawienie domyślne ogranicza stratę, ale jej nie eliminuje. Przy telefonie dziecka lepiej wybrać najniższy dostępny limit. Albo od razu pełną blokadę, moim zdaniem to rozsądniejsza opcja.
Jak włączyć blokadę SMS premium u operatora krok po kroku
Blokadę ustawia się na żądanie abonenta, bezpłatnie, w dowolnym kanale obsługi dostawcy. Prawo do niej wynika wprost z ustawy, podobnie jak inne obowiązki operatora w umowie. To nie gest dobrej woli ani dodatkowy pakiet. Całość zajmuje kilka minut:
- Sprawdź, na kogo zarejestrowano numer. Wniosek składa abonent, czyli zwykle rodzic, którego dane podano przy umowie lub rejestracji karty.
- Zgłoś żądanie blokady. W aplikacji lub serwisie samoobsługowym, na infolinii albo w salonie – jak ci wygodniej.
- Wybierz zakres. Przy numerze dziecka najbezpieczniejsza jest opcja obejmująca wszystkie usługi tego typu.
- Poproś o potwierdzenie. Wiadomość lub pismo z datą przyda się przy ewentualnym sporze.
- Zweryfikuj ustawienie po kilku dniach. Zajrzyj na konto abonenta i upewnij się, że zmiana jest aktywna.
Ustawa przewiduje trzy warianty. Zablokowanie wszystkich numerów usług o podwyższonej opłacie, zablokowanie tylko wybranych ich rodzajów albo określenie ceny maksymalnej za jednostkę rozliczeniową lub połączenie. To ostatnie rozwiązanie przepuszcza tańsze serwisy, a zatrzymuje najdroższe. I jeszcze jedno: nieważne, czy numer działa w abonamencie, czy na kartę, formalności załatwia osoba, na którą go zarejestrowano – dziecko samo takiego wniosku nie złoży.
Co jeszcze ustawić w telefonie dla dziecka?
Blokada usług premium chroni tylko przed jednym rodzajem kosztów. Pozostałe ogranicza się limitem danych i ustawieniami sklepu z aplikacjami. No właśnie, zakupy w grach i subskrypcje to osobny kanał opłat, rozliczany poza numerami o podwyższonej taryfie. Przejdź więc przez krótką listę jeszcze przed wręczeniem prezentu:
- limit transmisji danych – w ustawieniach urządzenia oraz na koncie abonenta, a przy okazji dobrze wiedzieć, jak nie zużyć pakietu danych przez udostępnianie internetu kolegom;
- hasło lub zgoda rodzica przy każdym zakupie w sklepie z aplikacjami;
- wyłączenie płatności doliczanych do rachunku, czyli metody, w której operator dopisuje koszt zakupu do faktury;
- kontrola roamingu przed wyjazdem za granicę, zwłaszcza poza Unię Europejską.
SMS premium a reklamacja: co zrobić, gdy opłata już jest na rachunku?
Jeśli dostawca nie dopełnił obowiązków dotyczących progu lub blokady, nie może żądać zapłaty za te usługi – tak stanowi ustawa. Ale zanim napiszesz pismo, ustal fakty. Czy dotarła informacja o osiągnięciu limitu? Czy zabezpieczenie było aktywne? Czy naliczenia nastąpiły po jego włączeniu? Od odpowiedzi zależy siła twoich argumentów.
W reklamacji podaj numer telefonu, okres rozliczeniowy, sporne pozycje z rachunku oraz datę zgłoszenia blokady lub ustawienia progu. Dołącz potwierdzenie, jeśli je zachowałeś. Równolegle wyłącz aktywną subskrypcję i zleć pełną blokadę, żeby koszty nie rosły w trakcie rozpatrywania sprawy.
Najtaniej jest jednak w ogóle nie dopuścić do sporu. Blokada SMS premium powinna być pierwszą czynnością po kupnie telefonu. Jeszcze zanim dziecko zainstaluje jakąkolwiek grę.
Najczęstsze pytania
Czy blokada SMS premium jest płatna?
Nie. Ustawa nakazuje dostawcy zapewnić ją bezpłatnie na żądanie abonenta. To samo dotyczy ustawienia progu kwotowego i ceny maksymalnej.
Czy blokada działa także na telefonie na kartę?
Uprawnienia przysługują abonentowi niezależnie od sposobu rozliczania. Wniosek składa osoba, na którą zarejestrowano numer, więc przy karcie kupionej dla dziecka będzie to zazwyczaj rodzic.
Czy blokada usług premium zatrzyma zakupy w grach i aplikacjach?
Nie, obejmuje wyłącznie połączenia i wiadomości na numery o podwyższonej opłacie. Zakupy w aplikacjach ograniczysz osobno – w ustawieniach sklepu oraz przez wyłączenie płatności doliczanych do rachunku.