Źródło: dane UKE · ostatnia aktualizacja 25.09.2026

Blog

Zakłócenia GPS: skąd się biorą i co widzi telefon

Wszystkie wpisy

Zakłócenia GPS to zwykle nie awaria telefonu, tylko celowe zagłuszanie sygnału satelitów albo nadawanie sygnału fałszywego. Urządzenie gubi wtedy pozycję, pokazuje złą lokalizację albo zły czas. Problem dotyczy głównie obszarów wokół stref konfliktu i ryzyka geopolitycznego, w tym Morza Bałtyckiego. Jeśli na promie czy na plaży kilka urządzeń naraz pokazuje nieprawdziwe położenie, przyczyna leży poza Twoim telefonem. Poniżej wyjaśniamy, skąd się to bierze, jak rozpoznać rodzaj zakłócenia i co zrobić.

Czym jest GNSS i dlaczego sygnał tak łatwo zagłuszyć?

GNSS, czyli globalne systemy nawigacji satelitarnej, to zbiorcza nazwa dla GPS, europejskiego Galileo i podobnych systemów. Odbiornik w telefonie odbiera sygnały kilku satelitów jednocześnie i na ich podstawie wylicza położenie oraz dokładny czas. Słabym punktem jest moc: sygnał z orbity dociera do ziemi bardzo słaby, więc silniejszy nadajnik w pobliżu łatwo go zagłusza, podobnie jak głośna rozmowa zagłusza szept z drugiego końca sali.

Jamming a spoofing GPS: co to jest i jak je rozpoznać

To dwa różne rodzaje ingerencji: jeden odbiera odbiornikowi sygnał, drugi podsuwa mu fałszywy. Jamming, czyli zagłuszanie GPS, to celowe zakłócenie radiowe, przez które urządzenie nie łapie sygnału satelitów. Spoofing to nadawanie podrobionych sygnałów satelitarnych, przez co odbiornik liczy błędną pozycję, nawigację i czas. Skutki jammingu zwykle widać od razu, a spoofing jest dużo trudniej wykryć.

Rodzaj zakłóceniaCo się dziejeJak to rozpoznać w telefonie
Jamming (zagłuszanie)Odbiornik nie odbiera sygnału satelitówBrak ustalonej pozycji, długie szukanie sygnału, przybliżona lokalizacja z dużym okręgiem
Spoofing (fałszowanie)Odbiornik przyjmuje fałszywe dane jako prawdziwePozycja daleko od rzeczywistej, nagłe skoki na mapie, zły czas lub data

Gdzie występują zakłócenia GPS, także nad Bałtykiem

Zakłócenia GPS koncentrują się wokół stref konfliktu i ryzyka geopolitycznego, a Bałtyk do nich należy. Agencja Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego opisuje to w biuletynie bezpieczeństwa EASA SIB 2022-02R4, wydanym 3 lipca 2026 r. i poprawionym 22 lipca 2026 r. EASA pisze, że od lutego 2022 r. przybywa przypadków jammingu i spoofingu GNSS, a ich nasilenie i stopień zaawansowania rosną. Wymienia obszary takie jak południowa i wschodnia część Morza Śródziemnego, Morze Czarne, Bliski Wschód, Morze Bałtyckie i Arktyka. Biuletyn zaznacza też, że zakłócenia mogą dotykać systemów naziemnych, które używają GNSS jako głównego źródła czasu.

To dokument lotniczy, napisany dla przewoźników i załóg. Wnioski dla zwykłego telefonu trzeba więc przenosić ostrożnie: sygnały są te same, ale skutki i sposoby radzenia sobie z nimi są inne.

Co widzi telefon, samochód i zegarek przy zakłóceniach

Smartfon radzi sobie zwykle lepiej niż prosta nawigacja, bo pozycję liczy nie tylko z satelitów, ale pomocniczo także z sieci komórkowej i Wi-Fi. Przy zagłuszaniu pokazuje więc najczęściej lokalizację przybliżoną, z dużym kołem niepewności wokół kropki. Spoofing bywa groźniejszy: mapa może przenieść Cię daleko od prawdziwego położenia, a zegar przestawić się na złą godzinę. Nawigacja samochodowa czy zegarek sportowy bez modemu komórkowego nie mają takiego wsparcia, więc tracą pozycję albo rysują dziwne zygzaki.

Nie myl tego zjawiska z funkcją, jaką jest łączność satelitarna w telefonie. Ona służy do wysyłania wiadomości, nie do nawigacji.

Telefon pokazuje złą lokalizację: co zrobić

W rejonie zakłóceń oprzyj się na innych źródłach położenia i poczekaj, aż sygnał wróci do normy. Pomagają proste nawyki:

  1. Porównaj pozycję na ekranie z mapą, oznakowaniem i charakterystycznymi punktami w terenie.
  2. Na morzu i w górach nie polegaj na jednej aplikacji ani jednym urządzeniu.
  3. Po opuszczeniu obszaru wyłącz i włącz lokalizację, żeby odbiornik policzył pozycję od nowa.
  4. W rejs zabierz mapę papierową i kompas.

W nagłej sytuacji dzwoń na numer alarmowy bez wahania. Warto wiedzieć, jak działa lokalizacja AML przy numerze 112, i podać dyspozytorowi położenie słownie, zamiast liczyć wyłącznie na automat.

Zagłuszarki, przepisy i zgłoszenie zakłóceń w Polsce

Osobom prywatnym nie wolno zagłuszać sygnałów radiowych: zagłuszarka sygnału jest nielegalna. Jeśli w konkretnym miejscu w kraju odbiór regularnie zawodzi, możesz złożyć zgłoszenie zakłóceń radiowych do UKE. Opisz w nim miejsce, czas i objawy na różnych urządzeniach.

Na zakłócenia GPS pojedynczy użytkownik nie ma wpływu, ale można ograniczyć ich skutki. Drugie źródło pozycji, porównanie z terenem i ponowne włączenie lokalizacji po wyjściu z obszaru zwykle wystarczą, żeby nie zgubić drogi.

Najczęstsze pytania

Czy zakłócenia GPS mogą uszkodzić telefon?

Nie. Zagłuszanie i fałszowanie zmieniają tylko to, co odbiera odbiornik, a nie sam sprzęt. Po wyjściu z obszaru zakłóceń telefon wraca do normalnej pracy, czasem dopiero po ponownym włączeniu lokalizacji.

Jak odróżnić spoofing GPS od awarii telefonu?

Na spoofing wskazuje sytuacja, w której kilka urządzeń naraz pokazuje pozycję daleko od prawdziwej albo błędny czas. Jeśli zawodzi tylko jeden telefon, a inne działają, przyczyna leży raczej w samym urządzeniu albo jego ustawieniach.

Czy przy zagłuszaniu GPS da się zadzwonić na 112?

Zwykle tak, bo połączenie głosowe idzie przez sieć komórkową, a nie przez satelity nawigacyjne. Automatyczne ustalenie położenia może być wtedy mniej dokładne, dlatego przy zakłóceniach GPS powiedz dyspozytorowi, gdzie jesteś.

Sprawdź w danych UKE:

Czytaj też: