W nowym domu nie ma sygnału najczęściej z jednego powodu: szyby niskoemisyjne mają metaliczną powłokę, która zatrzymuje ciepło, ale przy okazji odbija też fale radiowe. Sieć komórkowa słabo przechodzi przez takie okna do środka. Efekt po przeprowadzce? Klasyka. Przed wejściem telefon pokazuje pełny zasięg, a w salonie rozmowy się rwą i strony ładują się w nieskończoność. Niżej tłumaczę, skąd bierze się ten kłopot, jak go rozpoznać i co realnie pomaga.
Jak szyby niskoemisyjne blokują sygnał komórkowy?
Cienka warstwa tlenków metali naniesiona na szkło działa na fale radiowe jak lustro. Powłoka niskoemisyjna ma w oknie jedno zadanie: odbijać promieniowanie cieplne z powrotem do pomieszczenia, żeby zimą nie uciekało na zewnątrz. Jest przy tym tak cienka, że oko jej nie widzi. Szyba wygląda jak zwykła.
Tyle że ciepło i sygnał telefonu to ten sam rodzaj zjawiska, czyli fale elektromagnetyczne, tylko o innej długości. Warstwa przewodząca prąd odbija jedne i drugie. Tłumienie sygnału przez okna jest więc po prostu skutkiem ubocznym dobrej izolacji. W starszych budynkach to właśnie przeszklenia były główną drogą, którą sieć wchodziła do środka, bo zwykłe szkło prawie jej nie zatrzymuje. A w nowych? Ta droga jest przymknięta.
Co jeszcze osłabia zasięg w domu pasywnym i energooszczędnym?
Okna to zwykle tylko jedna z kilku barier. I niestety ich efekty się sumują. Fale radiowe szukają najłatwiejszej drogi, więc kiedy zamkniemy im szyby, zostają ściany i dach, a te w nowoczesnym budownictwie też bywają dla nich trudne. Najczęściej dokładają się:
- folie przeciwsłoneczne na szybach, często z metalicznym napyleniem,
- docieplenie z folią aluminiową, na przykład płyty izolacyjne z okładziną odbijającą ciepło,
- żelbetowe ściany i stropy, w których zbrojenie tworzy gęstą stalową siatkę,
- blacha na dachu i elewacji.
Szczelna, dobrze ocieplona bryła zachowuje się wobec sieci jak ekran, czyli osłona, która nie wpuszcza fal do środka. Dokładnie ten sam mechanizm działa w biurowcach z przeszkloną fasadą, gdzie cała ściana zewnętrzna składa się z szyb z powłoką. No i jest jeszcze stacja bazowa (maszt z antenami operatora): zasięg w domu pasywnym zależy też od tego, jak daleko do niej jest i w którym kierunku stoi. Im słabszy sygnał dociera do działki, tym mniej zostaje go po przejściu przez przegrody.
Jak sprawdzić, czy brak zasięgu w nowym budynku to wina okien?
Wystarczy porównać sygnał na zewnątrz, przy uchylonym oknie i w głębi pomieszczenia. Kilka minut roboty, a z całego sprzętu potrzebny jest tylko telefon:
- Stań przed domem i zapamiętaj wskazanie zasięgu, najlepiej wykonując też krótkie połączenie.
- Wejdź do środka i sprawdź to samo tuż przy zamkniętym oknie.
- Otwórz je szeroko i odczekaj chwilę, aż wskazanie się ustabilizuje.
- Przejdź na środek budynku, z dala od przeszkleń, i powtórz pomiar.
Wyraźna poprawa po otwarciu okna? Barierą jest powłoka na szkle. Jeśli nic się nie zmienia, a przed domem sygnał też jest marny, to przyczyna leży w słabym pokryciu całej okolicy. Polecam powtórzyć próbę w różnych pokojach i na każdej kondygnacji, bo poszczególne strony budynku mają inne warunki: jedna patrzy na stację bazową, druga jest od niej odwrócona. Aha, kreski w telefonie traktuj orientacyjnie. Każdy model przelicza je po swojemu.
Co zrobić, gdy szyby energooszczędne zabierają zasięg?
Najprościej przenieść rozmowy na Wi-Fi, a internet doprowadzić anteną zewnętrzną. Pierwsze rozwiązanie nazywa się VoWiFi, inaczej Wi-Fi Calling: połączenia głosowe i SMS-y idą przez domową sieć bezprzewodową zamiast przez maszt. Jest jeden warunek. Funkcję musi obsługiwać i telefon, i operator, a włącza się ją w ustawieniach aparatu. Numer zostaje ten sam, dzwonisz tak samo jak zawsze.
A jeśli dom korzysta z internetu mobilnego? Wtedy pomaga router LTE lub 5G z anteną zewnętrzną. Antena zbiera sygnał poza ekranującą bryłą, na dachu albo elewacji, a przewód wprowadza go do urządzenia w środku. Router rozsyła potem łącze po pokojach przez Wi-Fi, a to z kolei pozwala działać VoWiFi.
Zgłoś też problem operatorowi i zapytaj, jakie rozwiązania są dostępne w twojej lokalizacji. Jednego natomiast nie rób: nie montuj na własną rękę wzmacniaczy sygnału komórkowego. Urządzenie zainstalowane bez uzgodnienia z operatorem może zakłócać pracę sieci i pogorszyć łączność także sąsiadom.
Jak uwzględnić łączność w projekcie nowego domu lub biurowca?
O zasięgu najtaniej pomyśleć przed budową, planując okablowanie i miejsce na antenę. Na tym etapie przepust przez ścianę lub dach oraz trasa kablowa to drobna pozycja w projekcie. Po położeniu elewacji i wykończeniu wnętrz? Kucie i przeróbki.
Druga sprawa to okablowanie strukturalne, czyli przewody sieciowe rozprowadzone po budynku do stałych gniazd. Dzięki niemu punkty dostępowe Wi-Fi da się rozmieścić tak, żeby sieć pokrywała każde pomieszczenie, a rozmowy przez VoWiFi nie urywały się przy przejściu z kuchni do sypialni. Zanim wybierzesz miejsce na router i antenę, sprawdź telefonem sygnał w kilku punktach działki i z każdej strony przyszłego budynku. W biurowcach dochodzi jeszcze instalacja wewnątrzbudynkowa (system anten rozprowadzających sieć po piętrach) i rozmowę o niej z operatorami najlepiej zacząć już na etapie projektu.
Szyby niskoemisyjne nie wykluczają dobrej łączności. Trzeba tylko zaplanować sygnałowi inną drogę niż ta, którą przez lata dawały zwykłe okna.
Najczęstsze pytania
Czy szyby niskoemisyjne osłabiają też Wi-Fi?
W środku nie. Sieć z routera stojącego w domu działa wewnątrz normalnie, bo jej sygnał nie musi przechodzić przez okna. Powłoka utrudnia jedynie wyjście Wi-Fi na zewnątrz, więc na tarasie lub w ogrodzie połączenie bywa słabsze. Rozwiązaniem jest dodatkowy punkt dostępowy umieszczony poza budynkiem.
Czy otwarcie okna poprawia zasięg telefonu?
Tak, jeśli barierą jest powłoka na szkle, bo przez otwarte skrzydło fale wchodzą bez przeszkód. To dobry test, żeby ustalić przyczynę kłopotu. Ale jako rozwiązanie na stałe się nie sprawdza, zwłaszcza zimą.
Czy trzeba wymieniać okna, żeby odzyskać zasięg?
Nie, wymiana nie jest potrzebna. Wystarczy włączyć VoWiFi lub zastosować router z anteną zewnętrzną, a szyby niskoemisyjne dalej robią swoje, czyli trzymają ciepło. Sygnał dostaje po prostu inną drogę do wnętrza.